مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت با تمرکز بر پژوهشهای کاربردی، تولید دانش و ارائه راهکارهای علمی در حوزه تغذیه و سلامت جامعه فعالیت میکند. مأموریت مرکز، بررسی مستمر وضعیت تغذیه و سلامت جامعه، شناسایی مسائل و چالشهای اولویتدار و تبدیل یافتههای پژوهشی به راهکارهای قابل استفاده برای پیشگیری، کنترل و بهبود بیماریها و ارتقای کیفیت زندگی است.
چشمانداز مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت
تغذیه یکی از اساسیترین ارکان سلامت جامعه و یکی از عوامل مهم در پیشگیری از بیماریها، ارتقای سلامت، تقویت ایمنی، کمک به درمان و مراقبتهای پس از درمان است. از این رو، توجه مستمر به وضعیت تغذیه جامعه و آیندهنگری در این حوزه، نقشی اساسی در توسعه نظام سلامت دارد.
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت با رویکردی آیندهنگر، تلاش میکند تصویری مستمر و مبتنی بر داده از وضعیت تغذیه و سلامت کشور ایجاد کرده و با انجام پژوهشهای کاربردی و بینرشتهای، زمینه لازم برای شناسایی نیازهای جامعه، پیشبینی چالشهای آینده و ارائه راهکارهای علمی و عملی را فراهم کند.
رسالت مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت، انجام پژوهشهای کاربردی در زمینه بهبود وضعیت تغذیه جامعه، بررسی ابعاد مختلف سلامت در پیشگیری، درمان و مراقبتهای پس از درمان بیماریها و ترسیم مستمر وضعیت تغذیه و سلامت در ایران است.
رسالت پژوهشی مرکز
یکی از محورهای اصلی رسالت پژوهشی مرکز، بررسی وضعیت سالیانه تغذیه در کشور و مطالعه شرایط گروههای مختلف اجتماعی از جمله دانشآموزان و سالمندان است. این مطالعات با هدف شناسایی تغییرات، نیازها، الگوهای تغذیهای و چالشهای موجود و فراهمکردن شواهد علمی برای تصمیمگیری و برنامهریزی انجام میشود.
در کنار پایش وضعیت تغذیه جامعه، مرکز تحقیقات در زمینه ارائه برنامههای تغذیهای متناسب با شرایط بیماران مبتلا به بیماریهای زمینهای، بهویژه در مواجهه با بیماریها و اپیدمیهای جدید، پژوهش و برنامهریزی میکند.
توسعه پژوهش در زمینه تناسب اندام و ورزش، بررسی تغییرات سبک زندگی برای جلوگیری از پیشرفت بیماریها، توسعه تغذیه فردمحور و بررسی ارتباط تغذیه با عوامل ژنتیکی و مولکولی نیز از دیگر محورهای مهم فعالیت پژوهشی مرکز است.
طرح پایش سلامت عمومی و تغذیه کشور
طرح پایش سلامت عمومی و تغذیه کشور یکی از محورهای مهم فعالیت مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت است. این طرح با هدف ایجاد تصویری مستمر و مبتنی بر داده از وضعیت سلامت و تغذیه جامعه طراحی شده و وضعیت تغذیه و شاخصهای مرتبط با سلامت را در گروههای مختلف اجتماعی مورد بررسی قرار میدهد.
در این طرح، گروههایی از جمله دانشآموزان، سالمندان و سایر گروههای اجتماعی مورد مطالعه و ارزیابی قرار میگیرند تا تغییرات، نیازها و چالشهای موجود در جامعه شناسایی شود.
هدف از اجرای این پایش، فراهمکردن زمینه لازم برای تحلیل روندهای سلامت و تغذیه، شناسایی مسائل اولویتدار و ارائه راهکارهای کاربردی برای بهبود سیاستها و برنامههای سلامت و تغذیه است.
اهداف کلی مرکز
- افزایش آگاهی بیماران و خانوادههای آنان درباره تغذیه متناسب با بیماری و شرایط فردی.
- ایجاد شبکه پزشکی فردمحور در نظام تغذیه و توسعه الگوهای رژیم غذایی متناسب با ویژگیهای هر فرد.
- پیشگیری، کنترل و کمک به درمان چاقی و بیماریهای مرتبط با آن.
- آموزش و تربیت نیروهای توانمند علمی و اجرایی بهصورت هدفمند در حوزه تحقیقات کاربردی.
- توسعه همکاری و تعامل با سایر علوم مرتبط با تغذیه از جمله داروسازی، بیولوژی و بیوتکنولوژی.
- توسعه پژوهشهای بینرشتهای در علوم پزشکی، علوم پایه و سایر حوزههای مرتبط با تغذیه و سلامت.
- ایجاد ظرفیت تخصصی برای پژوهشهای مولکولی در حوزه تغذیه و ارزشگذاری دقیق مواد غذایی.
- توسعه پلتفرمهای ارائه خدمات تغذیه در حوزه مشاوره و رژیم غذایی با هدف دسترسی عمومی.
- مشارکت با پژوهشگران خارج از مرکز در اجرای کیفی پایاننامهها و طرحهای پژوهشی دارای قابلیت تولید محصول علمی.
- ارائه راهکارهای غذایی برای پیشگیری از سرطان، کنترل بیماری و مراقبتهای تغذیهای پس از درمان.
- تأمین نیازهای آموزشی عمومی مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی برای ارتقای دانش تغذیه و علوم مرتبط.
محورهای اصلی پژوهش و فعالیت
- تغذیه بالینی: پژوهش و ارائه راهکارهای تغذیهای برای بیماران، بیماریهای زمینهای، چاقی، بیماریهای مرتبط با تغذیه و مراقبتهای تغذیهای پس از درمان.
- سلامت عمومی: پایش وضعیت تغذیه و سلامت گروههای مختلف جامعه و شناسایی روندها و مسائل اولویتدار سلامت و تغذیه.
- صنایع غذایی: پژوهش، آموزش و توسعه راهکارهای نوین در حوزه صنایع غذایی و توجه به تولید محصولات غذایی سالم و پایدار.
- تغذیه مولکولی: انجام پژوهشهای مولکولی در حوزه تغذیه، بررسی ارزش غذایی و انرژی مواد غذایی و توسعه ظرفیتهای آزمایشگاهی تخصصی.
- سلامت دیجیتال: توسعه و بررسی فناوریها و پلتفرمهای نوین برای ارائه خدمات تغذیه و سلامت و حرکت به سوی نظام خدمات فردمحور.
پژوهش، تولید علم و توسعه راهکارهای کاربردی
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت تلاش میکند پژوهش را از مرحله تولید دانش تا مرحله ارائه راهکارهای کاربردی دنبال کند. هدف، ایجاد ارتباط مؤثر میان پژوهشگران، متخصصان، صنایع، مراکز درمانی و سایر بخشهای مرتبط برای تبدیل یافتههای علمی به راهکارهایی قابل استفاده در جامعه است.
پژوهشهای مرکز در حوزههای مختلف تغذیه و سلامت با رویکرد بینرشتهای انجام میشود و میتواند حوزههایی مانند پزشکی، علوم پایه، داروسازی، زیستشناسی، بیوتکنولوژی، صنایع غذایی و فناوریهای دیجیتال سلامت را دربرگیرد.
آموزش و توسعه سرمایه انسانی
آموزش و ارتقای توانمندی مدیران، پژوهشگران، متخصصان و نیروهای علمی و اجرایی از دیگر اهداف مرکز است. برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت و بلندمدت، کارگاههای تخصصی حضوری و مجازی، دورههای آموزش ضمن خدمت و برنامههای بازآموزی، بخشی از این فعالیتها را تشکیل میدهد.
مرکز همچنین در حوزه آموزش بینالمللی تغذیه بالینی، برنامه International Clinical Nutrition Certification (ICNC) را با رویکرد توسعه دانش نظری و مهارتهای کاربردی در حوزه تغذیه بالینی ارائه میکند.
خدمات تغذیهای و مراقبت پس از درمان
یکی از حوزههای فعالیت مرکز، ارائه خدمات مشاوره تغذیه تکمیلی است. در این رویکرد، خدمات تغذیهای تنها به زمان درمان محدود نمیشود و با همکاری مراکز درمانی و بیمارستانها، امکان ادامه مشاوره تغذیه برای بیمار پس از ترخیص و تا زمان بهبود و رسیدن به شرایط مناسب فراهم میشود.
هدف از این خدمات، کمک به اصلاح الگوی تغذیه، حمایت از روند بهبودی، کاهش عوامل خطر و کمک به پیشگیری از عوارض و بازگشت بیماری از طریق برنامههای تغذیهای متناسب با شرایط فرد است.
استاندارد غذای سبز و صنایع غذایی
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت در حوزه صنایع غذایی و توسعه رویکردهای مرتبط با غذای پایدار نیز فعالیت دارد و نمایندگی انحصاری استاندارد جهانی غذای سبز HGFS را در اختیار دارد.
در این چارچوب، مستندات شرکتها و مجموعههای فعال در حوزههای مختلف صنایع غذایی در ایران دریافت و برای بررسی و طی فرآیند صدور گواهینامه به مرجع جهانی مربوطه ارسال میشود. این فعالیت با هدف ایجاد ظرفیت بیشتر برای توسعه تولید پایدار، توجه به سلامت و کیفیت مواد غذایی و نزدیکشدن صنایع غذایی به رویکردهای نوین جهانی انجام میشود.
آزمایشگاه و پژوهشهای تخصصی تغذیه مولکولی
توسعه آزمایشگاه تخصصی تغذیه مولکولی و ایجاد ظرفیت برای انجام پژوهشهای دقیق در حوزه مواد غذایی از اهداف مهم مرکز است. انجام تحقیقات مولکولی در زمینه محاسبه انرژی خالص مواد غذایی، ارزشگذاری دقیق مواد غذایی و آنالیز مواد اولیه از جمله زمینههایی است که در این حوزه دنبال میشود.
انتشار دانش و توسعه ارتباطات علمی
راهاندازی مجلات و نشریات علمی پژوهشی مرتبط با موضوعات مرکز، حمایت از پژوهشگران، مشارکت در اجرای طرحهای پژوهشی و پایاننامههای کاربردی و فراهمکردن زمینه انتشار و تبدیل یافتههای علمی به محصولات قابل استفاده، از دیگر اهداف مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت است.
مشارکت اجتماعی و دسترسی عمومی به خدمات آموزشی
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت تلاش دارد دانش و خدمات مرتبط با تغذیه و سلامت را تا حد امکان در دسترس گروههای مختلف جامعه قرار دهد. توسعه خدمات آموزشی، مشاورهای و دیجیتال و ایجاد بسترهایی برای دسترسی عمومی به محتوای علمی و کاربردی، در راستای همین هدف دنبال میشود.
در کنار فعالیتهای پژوهشی و آموزشی، کمیته دانشجویی مرکز تحقیقات نیز با هدف ایجاد ارتباط میان دانشجویان و فعالیتهای علمی و فرهنگی مرکز فعالیت میکند. دانشجویان میتوانند با عضویت در این کمیته از برنامههای آموزشی و فرهنگی و ظرفیتهای علمی مرکز استفاده کنند.
رویکرد مرکز در مسیر آینده
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت تلاش میکند با تکیه بر پژوهش مستمر، همکاری بینرشتهای، آموزش، فناوری و ارتباط با جامعه، مسیر حرکت از «اطلاعات» به «دانش» و از «دانش» به «راهکارهای کاربردی» را تقویت کند؛ راهکارهایی که بتوانند در پیشگیری از بیماریها، بهبود وضعیت تغذیه، ارتقای کیفیت زندگی و سلامت عمومی جامعه نقش مؤثری داشته باشند.