گروههای پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت ساختار تخصصی فعالیتهای علمی و پژوهشی مرکز را تشکیل میدهند. این گروهها با تمرکز بر حوزههای مختلف تغذیه، سلامت، علوم پایه، صنایع غذایی و فناوری، زمینه انجام پژوهشهای کاربردی و بینرشتهای و تبدیل یافتههای علمی به راهکارهای قابل استفاده برای جامعه را فراهم میکنند.
فعالیت گروههای پژوهشی مرکز بر اساس یک رویکرد مشترک شکل گرفته است؛ شناخت دقیق مسائل تغذیه و سلامت جامعه، تولید دانش، توسعه راهکارهای کاربردی و کمک به ارتقای سلامت عمومی. هر گروه در حوزه تخصصی خود فعالیت میکند و در عین حال، ارتباط و همکاری میان گروهها برای اجرای طرحهای پژوهشی بینرشتهای مورد توجه قرار دارد.
۱. گروه پژوهشی تغذیه بالینی
گروه پژوهشی تغذیه بالینی با تمرکز بر ارتباط میان تغذیه، بیماری و روند درمان، یکی از محورهای اصلی فعالیت پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت است. هدف این گروه، توسعه دانش و ارائه راهکارهای تغذیهای متناسب با شرایط بیماران و کمک به بهبود کیفیت مراقبتهای تغذیهای در مراحل مختلف بیماری است.
در این گروه، موضوعاتی مانند تغذیه بیماران مبتلا به بیماریهای زمینهای، تغذیه در زمان مواجهه با بیماریها و اپیدمیهای جدید، پیشگیری و کنترل چاقی و بیماریهای مرتبط با آن و مراقبتهای تغذیهای پس از درمان مورد توجه قرار میگیرد.
یکی از رویکردهای مهم گروه تغذیه بالینی، حرکت به سمت تغذیه فردمحور است؛ به این معنا که برنامههای تغذیهای با توجه به شرایط، نیازها و ویژگیهای هر فرد طراحی و ارزیابی شوند.
محورهای فعالیت گروه تغذیه بالینی
- پژوهش در زمینه تغذیه بیماران و بیماریهای زمینهای.
- بررسی راهکارهای تغذیهای در زمان بروز بیماریها و اپیدمیهای جدید.
- پیشگیری، کنترل و مدیریت تغذیهای چاقی و بیماریهای مرتبط با آن.
- بررسی نقش تغذیه در پیشگیری از بیماریها و کمک به روند درمان.
- توسعه برنامههای تغذیهای فردمحور.
- پژوهش در زمینه مراقبتهای تغذیهای پس از درمان.
- توسعه مدلهای مشاوره و خدمات تغذیه تکمیلی برای بیماران پس از ترخیص.
۲. گروه پژوهشی سلامت عمومی
گروه پژوهشی سلامت عمومی با تمرکز بر وضعیت تغذیه و سلامت جامعه، مسئولیت مهمی در مطالعه و تحلیل شاخصهای مرتبط با سلامت عمومی و شناسایی روندهای تغذیهای در گروههای مختلف اجتماعی دارد.
یکی از مهمترین محورهای فعالیت این گروه، مشارکت در طرح پایش سلامت عمومی و تغذیه کشور است؛ طرحی که با هدف ایجاد تصویری مستمر و مبتنی بر داده از وضعیت سلامت و تغذیه جامعه طراحی شده است.
در این چارچوب، وضعیت تغذیه گروههای مختلف اجتماعی از جمله دانشآموزان و سالمندان مورد بررسی قرار میگیرد تا تغییرات، نیازها و چالشهای موجود شناسایی شده و زمینه برای تحلیل روندهای سلامت و ارائه راهکارهای کاربردی فراهم شود.
محورهای فعالیت گروه سلامت عمومی
- بررسی سالیانه وضعیت تغذیه در کشور.
- مطالعه وضعیت تغذیه گروههای مختلف اجتماعی.
- بررسی وضعیت تغذیه دانشآموزان و سالمندان.
- شناسایی روندها و تغییرات وضعیت تغذیه و سلامت جامعه.
- شناسایی مسائل و چالشهای اولویتدار در حوزه سلامت و تغذیه.
- تحلیل دادههای مرتبط با سلامت عمومی و تغذیه.
- ارائه راهکارهای کاربردی برای بهبود برنامههای سلامت و تغذیه.
- مشارکت در توسعه و اجرای طرح پایش سلامت عمومی و تغذیه کشور.
۳. گروه پژوهشی صنایع غذایی
گروه پژوهشی صنایع غذایی با تمرکز بر ارتباط میان تولید، کیفیت، سلامت و پایداری مواد غذایی، به بررسی موضوعات مرتبط با صنایع غذایی و توسعه راهکارهای نوین در این حوزه میپردازد.
فعالیت این گروه علاوه بر پژوهش، با آموزش تخصصی فعالان و علاقهمندان حوزه صنایع غذایی نیز ارتباط دارد. برگزاری کارگاههای تخصصی در زمینه تولید محصولات غذایی جدید و توسعه دانش کاربردی از جمله زمینههای فعالیت این گروه است.
یکی از محورهای مهم فعالیت مرکز در حوزه صنایع غذایی، استاندارد جهانی غذای سبز HGFS است. مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت با در اختیار داشتن نمایندگی انحصاری این استاندارد در ایران، مستندات مجموعهها و شرکتهای فعال در حوزههای مختلف صنایع غذایی را دریافت کرده و برای طی فرآیند بررسی و صدور گواهینامه به مرجع جهانی مربوطه ارسال میکند.
محورهای فعالیت گروه صنایع غذایی
- پژوهش در زمینه تولید و توسعه محصولات غذایی.
- بررسی رویکردهای نوین در صنایع غذایی.
- توسعه دانش کاربردی در حوزه تولید محصولات غذایی.
- برگزاری کارگاههای تخصصی مرتبط با صنایع غذایی.
- توجه به تولید محصولات غذایی سالم و پایدار.
- فعالیت در زمینه استاندارد جهانی غذای سبز HGFS.
- دریافت و بررسی مستندات مجموعههای فعال در حوزه صنایع غذایی برای فرآیند صدور گواهینامه HGFS.
۴. گروه پژوهشی تغذیه مولکولی
گروه پژوهشی تغذیه مولکولی با تمرکز بر بررسی علمی و مولکولی مواد غذایی، یکی از تخصصیترین حوزههای پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت است. این گروه با هدف توسعه پژوهشهای دقیقتر در زمینه مواد غذایی و شناخت ویژگیهای مولکولی و انرژیزایی آنها فعالیت میکند.
یکی از اهداف مهم این گروه، ایجاد و توسعه آزمایشگاه تخصصی تحقیقات مولکولی تغذیه و فراهمکردن ظرفیت لازم برای انجام پژوهشهای تخصصی در زمینه ارزشگذاری مواد غذایی و آنالیز مواد اولیه است.
انجام تحقیقات مولکولی در زمینه محاسبه انرژی خالص مواد غذایی و بررسی دقیقتر ارزش غذایی مواد اولیه، از جمله محورهایی است که در این گروه دنبال میشود.
محورهای فعالیت گروه تغذیه مولکولی
- انجام پژوهشهای مولکولی در حوزه تغذیه.
- بررسی ویژگیهای مولکولی مواد غذایی.
- تحقیق در زمینه محاسبه انرژی خالص مواد غذایی.
- ارزشگذاری دقیق مواد غذایی.
- آنالیز مواد اولیه غذایی.
- توسعه ظرفیتهای آزمایشگاهی تخصصی در حوزه تغذیه مولکولی.
- همکاری با رشتههای مرتبط از جمله زیستشناسی و بیوتکنولوژی در پژوهشهای بینرشتهای.
۵. گروه پژوهشی سلامت دیجیتال
گروه پژوهشی سلامت دیجیتال با هدف بررسی و توسعه ظرفیت فناوریهای نوین در ارائه خدمات تغذیه و سلامت فعالیت میکند. این گروه به دنبال ایجاد ارتباط میان علوم تغذیه و فناوری و استفاده از ابزارهای دیجیتال برای افزایش دسترسی، کیفیت و اثربخشی خدمات مرتبط با سلامت است.
توسعه پلتفرمهای ارائه خدمات تغذیه، استفاده از فناوری در مشاوره و رژیم غذایی و حرکت به سوی مدلهای فردمحور از جمله زمینههایی است که در این گروه مورد توجه قرار میگیرد.
رویکرد گروه سلامت دیجیتال، استفاده از ظرفیت فناوری برای ایجاد خدماتی قابل دسترستر و توسعهپذیرتر در حوزه تغذیه و سلامت است؛ بهگونهای که افراد مختلف جامعه بتوانند به اطلاعات، آموزش و خدمات تغذیهای مناسب دسترسی داشته باشند.
محورهای فعالیت گروه سلامت دیجیتال
- پژوهش در زمینه فناوریهای نوین تغذیه و سلامت.
- توسعه پلتفرمهای ارائه خدمات تغذیه.
- بررسی ظرفیت مشاوره و رژیم غذایی در بسترهای دیجیتال.
- توسعه خدمات سلامت فردمحور با استفاده از فناوری.
- افزایش دسترسی عمومی به آموزش و خدمات تغذیهای.
- بررسی کاربرد فناوری در پایش و مدیریت سلامت و تغذیه.
همکاری میان گروههای پژوهشی
مسائل مرتبط با تغذیه و سلامت جامعه ماهیتی چندبعدی دارند و پاسخ به بسیاری از آنها نیازمند همکاری میان حوزههای مختلف علمی است. به همین دلیل، گروههای پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت در کنار فعالیتهای تخصصی خود، ظرفیت همکاری و اجرای طرحهای مشترک را نیز دنبال میکنند.
برای مثال، یک موضوع پژوهشی میتواند بهصورت همزمان از ظرفیت گروه سلامت عمومی برای جمعآوری و تحلیل وضعیت جامعه، گروه تغذیه بالینی برای بررسی ابعاد بالینی، گروه تغذیه مولکولی برای بررسی ویژگیهای مواد غذایی، گروه صنایع غذایی برای توسعه محصول و گروه سلامت دیجیتال برای طراحی بستر ارائه خدمات استفاده کند.
هدف نهایی گروههای پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت، ایجاد پیوند میان پژوهش، آموزش، فناوری و جامعه و تبدیل دانش تخصصی به راهکارهای کاربردی برای بهبود وضعیت تغذیه و ارتقای سلامت عمومی است.
مشارکت پژوهشگران و دانشجویان
مرکز تحقیقات تغذیه و سلامت از مشارکت پژوهشگران، متخصصان و دانشجویان در اجرای طرحهای پژوهشی و تحقیقات کاربردی استقبال میکند. همکاری میانرشتهای و مشارکت پژوهشگران خارج از مرکز، بهویژه در طرحها و پایاننامههایی که قابلیت تولید دانش و محصول علمی دارند، از ظرفیتهای مورد توجه مرکز است.
همچنین کمیته دانشجویی مرکز تحقیقات بستری برای ارتباط دانشجویان با فعالیتهای علمی، آموزشی و فرهنگی مرکز فراهم میکند و اعضای این کمیته میتوانند از برنامهها و خدمات آموزشی و فرهنگی مرکز بهرهمند شوند.